AGROPLOD
AD RESEN
AGROPLOD
AD RESEN
KODEKS I ETIKA NA AGROPLOD AD RESEN I DRUSTVATA
|
ZA ETI^KI KODEKS NA AGROPLOD AD RESEN S O D R @ I N A b Podr{ka od menaxmentot b Obem i celi na kodeksot b Odredbi b Konflikt na interesi b Odnosi so vlada b Doverlivost na informacii b Ekologija, za{tita na potro{uva~i i bezbednost b Privatnost b Trgovski praktiki i fer konkurencija b Rabotna okolina Generalni principi ------------------------------------------------------------ Obvrski na sekoj vraboten i obvrski na sorabotnicite Razbirawe na kodot na zakonot , pravilata, politikata na kompanijata Usoglasenost so kodot , politikata na kompanijata i pravoto Komunicirawe za aktuelnostite i suspendirawe na prekr{uvawata Kako mo`e{ da bide{ siguren deka navistina ja pravi{ vistinskata rabota --- na~ini za nosewe na pravilna odluka Politika i praktika Konflikt na interesi Informacii za kompanijAta , snimki i sopstvenost strogi doverlivi informacii na na firmata Odr`uvawe redovnost knigi i Snimki dokum, arhivirawe Kra`ba i drugi malverzacii Koristewe na imeto na firmata Sistemi na firmata : elektornski, medium i servisi Privatnost na li~ni podatoci Mo`nosti vo firmata NA RABOTNO MESTO Ednakva mo`nost za vrabotuvawe i afirmativni akcii Seksualni i drugi naru{uvawa na rabotno mesto Nasilstvo na rabotno mesto Istragi, vladini proceduri i drugi postapki Fer spravuvawe (spogoduvawe) @albi po pravoto Uvozni pravila : Obi~ai Globalni izvori i ~ovekovi prava Antitrust i konkurencija Odnosi so potro{uva~i Odnosi so konkurencija Odnosi so dobavuva~i Odnosi so vraboteni Na~ini na komunicirawe Vnatre{na komunikacija i razmena so osiguritelni , kompanii, akcioneri i sl. Plakawa na ovlasteni lica, vladini agencii i sl. Nadvore{ni praktiki za korupcija Intelektualna sopstvenost ,za{titni merki i brend Politi~ki aktivnosti i podr{ki Zdravje bezbednost i `ivotna sredina Marketing promocija i ozna~uvawe na proizvodi Anti bojkot pravila i zakoni ИЗЈАВУВАМ ЈАС, лично како вработен во Агроплод дека се обврзувам дека ќе бидам професионално одговорен и крајно чесен во АГРОПЛОД АД Ресен во односите со моите деловни партнери, соработници, работодавачи, вработени, колеги и општеството во целина. Со ова се обврзувам дека :¦ Ќе служам на интересите на деловните соработници, работодавачи, вработени, колеги и општеството во целина. При тоа личните интереси нема да ги поставувам над нивните.¦ Ќе ги извршувам своите обврски кон деловните партнери и работодавачите најкомпетентно и најефикасно ¦ Ќе бидам поштен и коректен во представувањето на моите лични способности, квалификации, искуство и услугите кои ги нудам ¦ Непрекинато ќе се трудам д а го подобрувам квалитетот на на животот на сите кои зависат од квалитетот на моето работење или го чуствуваат влијанието од мојата работа ¦ Непрекинато ќе се трудам и оспособувам за зголемување на квалитеот на моите професионални способности и услуги како и на моите колеги, вработени и партнери ¦ Ќе се трудам и допринесувам за зголемување на реномето и достоинството на АГРОПЛОД АД РЕСЕН како и на реномето на сите враотени во Агроплод АД Ресен¦ Ќе се придржувам кон Стандардите на добро однсеување односно кодексот и еитиката на Агроплод АД Ресен. Стандардите на добро однесување одредуваат како Кодот на Етика влијае и управува во секојдневното однесување на вработените при реализација на нивните професионални и општествени одредби. Агроплод АД Ресен како организиран облик е свесен дека Кодот и Етиката претставуваат ИДЕАЛ и ЦЕЛ кон која треба да се стремат вработените, соработниците, деловните партнери изведувачите. Поради тоа знаеме дека нема да биде секојпат лесно да членовите ги спроведуваат дефинираните и прифатени етички стандарди и стандардите на добра производна практика. Во дополнение Непрекинато ќе се трудам и оспособувам за зголемување на квалитеот на моите професионални способности и услуги како и на моите колеги, вработени и партнери, деловни соработници, добавувачи, потрошувачи ¦ Континуирано ќе се усовршувам во своите знаења и способности ¦ Континуирано ќе ја зголемувам личната свест и информираност за сите прашања кои се битни за состојбите во мојата професија и нејзиниот однос во поширокото општество ¦ Ќе ги охрабрувам и ќе им помагам на моите колеги, вработени и партнери, и етички и во согласност со кодексот ке се однесувам спрема соработниците, деловните партнери, вработените, добавувачите, медиумите, потрошувачите. KOD NA ETIKA I BIZNIS I DOBRI PROIZVODNI PRAKTIKI VOVED NA[I GENERАLNI PRINCIPI Na{ata eti~ka politka e ednostavna: nie mora sekoj od nas poedine~no da se odnesuva soglasno aktivnostite na kompanijata so najvisok mo`en integritet i etika, usoglasenost so slovoto i duhot na pozitivnoto pravo i pravila. So drugi zborovi, nie treba da gi izbegneme site onie ne{ta so koi mo`e da ili pak se pojavuva ili pak dobli`uva da bide nelegalno, neeti~no ili pak nepravilno i sekoj sorabotnik ili vraboten treba da se gri`i da se spravuva fer i ~esno so potro{uva~ite, dobavuva~ite, konkurencijata ili pak drugite sorabotnici. Na ovoj na~in nie }e gi podigneme na{ite zaedni~ki vrednosti na ^ESNOST, INTEGRITET, PO^ITUVAWE I ODGOVORNOST. CELTA na ovoj KOD e da gi opi{e na{ite standardi na etika i biznis praktiki. Ovie standardi se odnesuvaat na site na bilo koj na~in asocirani и кои соработуваат со kompanijata vo sekoja rabotna edinica niz celiot svet, kako i na na{iot Odbor na Dirketori. Kako pretstavnici na kompanijata , nie treba da izvr{uvame demonstracija standardi na najvisoko mo`no nivo na eti~ko biznis odnesuvawe, koe vklu~uva pokoruvawe na duhot i pismoto na celoto va`e~ko pravo i pravila. Nie isto taka mora da usoglaseno postapuvame soglasno politikata na firmata i правилата. Pravoto i obi~aite mo`e da variraat od dr`ava do dr`ava. Kako i da e na{iot kod i politika pretstavuvaat minimalen level na odnesuvawe na site sorabotnici. Kade lokalnoto pravo ili obi~ai dozvoluva pove}e toga{ politikata na kompanijata vo odredena oblast, treba da bide sledena i primenuvana. Koga lokalnoto pravo nalo`uva povisoki standardi , povisokite standardi treba da se primenuvaat i po~ituvaat. OBVRSKI NA SEKOJ VRABOTEN SO FIRMATA Razbirawe na kodot i pravoto Nie site imame odgovornost da obezbedime na{ata etika i biznis praktiki bidat sporvedlivi i istite da funkcioniraat. Za da gi ispolni{ obvrskite treba da:
Etikata i komisijata za biznis praktika , sostaven del na firmata kako organ ____________________ se gri`i za sproveduvawe na ovaa etika i biznis praktiki. Ne treba da se ~uvstvuva{ nezgodno vo bilo koj moment da gi iskontaktira{ po odnos na pojavuvawe na nekoj problem. Dokolku ne{to ne mo`e{ da razbere{ vo ovoj kodeks, te molam pobaraj pomo{ od drug. Niz kodeksot , kontaktite se obezbedeni kako preporaki za opredeleni oblasti. Odelni telefoni i listi na telefonski broevi so ekstenzija za ovie kontakti e obezbedena za tebe. Kontaktiraj so ovie sorabotnici ako ima{ nekakvi pra{awa. Vo dopolnenie mo`e{ sekoga{ da diskutira{ so tvojot rakovodtel, komisija za etika i biznis praktika i pravniot sektor USOGLASENOST NA KODEKSOT, POLITIKA NA KOMPANIJATA I PRAVO Sekoj vraboten, sorabotnik i Direktorite moraat da se usoglasat so duhot i pismoto na kodeksot, politikata na na{ata kompanija, i celoto primenlivo pravo i pravila. Ova e uslov za sekoj sorabotnik i vraboten. Neusoglasuvaweto doveduva do disciplinska akcija , koja mo`e da vklu~i i isklu~uvawe. Aktivnosti koi go kr{at kodeksot ili politikata na kompanijata se zabraneti istite dokolku bidat potvrdeni od rakovoditel , ili pak od izvr{en direktor na firmata ili izvr{en direktor ili drug ~len na Odbor na Direktori se prezemaat konkretnite aktivnosti za disciplinska odgovornost, kaznuvawe ili isklu~uvawe od firmata. KOMUNICIRAWE NA POSTOJNO ILI SOMNITELNO KR[EWE NA PRAVILNIKOT Nie site treba da bideme informirani i osetlivi na situaciite koi{to mo`at da rezultiraat vo kr{ewe na kodeksot, na{ata politika na kompanijata ili pak pravoto. Sekoj sorabotnik ima obvrska da izvesti sekoe odnesuvawe koe {to mo`e da se potvrdi kako prekr{uvawe. Generalno , vakva materija treba da bide podignata do tvojot rakovoditel. Ova mo`e da obezbedi vrednosen pogled ili perspektiva i da ohrabri re{enie na problemite vo opredelena oblast. Kako i da e ako se ~uvstvuva{ nezgodno so podignuvawe na ovie raboti so tvojot rakovoditel , ili pak ako ne veruva{ deka rakovoditelot pravilno }e ja re{i ovaa situacija , treba za toa da go izvesti{ sektorot za pravni raboti ili pak ~len na komisijata za etika i biznis praktika . Vo dopolnenie mo`e{ da izvesti{ zagri`enost i na anonimna osnova na na{iot broj vo firmata _____________________ . Site povredi za koi e izvesteno }e bidat dr`ani pritaeno no vo osnova ,,mora da znae{“ . Kako da bide{ siguren deka go pravi{ vistinskoto ne{to ? Bez razlika koja e tvojata rabota , sekoj den nosi{ odluki koi se odnesuvaat na kompanijata i na vrabotenite. Ponekoga{ okolnostite mo`at da ja pomatat linijata pome|u pravilnoto i pogre{noto. Koga si vo nedoumica treba da se pra{a{ sebe si : - dali gi imam site potrebni informacii koi mi se potrebni da napravam dobra odluka ? - dali mojata odluka e nesoodvetna i ne~esna ? - Dali odlukata e vo soglasnost so intencijata na politikata na firmata? - Kako }e reagira firmata na odlukata? - Kakvo }e bide vlijanieto na kompanijata kako rezultat na mojata akcija? - Dali toa povreduva nekogo ? - Kako jas se ~uvstvuvam za istoto ? - Dali jas sakam da ~itam za istoto na predna stranica na vesnik ? Ako tvoite odgovori ne se vklopuvaat dobro , toa mo`e i da ne e dobra odluka ili pak pogre{na odluka. Ako ova e slu~aj toga{ treba da pobara{ pomo{ i so drug go razgleda{ , a so cel da dobie viduvawe i od druga perspektiva? POLITIKA I PRAKTIKI Podolu se sumirani klu~ni politiki na firmata koi se odnesuvaat na etikata i biznis praktikite. Usoglasenosta so ovie politiki e uslov koj treba da go ispolni sekoj vraboten i sorabotnik na firmata. Treba da bide{ upaten na ovie sumirani klu~evi, isto kako i na firmata i formalnite politiki vo ovie oblasti, so cel da se pomogne da se napravi dobra odluka. KONFLIKT NA INTERESI Konflikt na interes e pojavuva koga postoi mo`nost za personalen li~en interes pokraj ostanatite nagraduvawa za rabotno mesto ili pak koga interesot na sorabotnikot kolidira so interesot na firmata. Konfliktna situacija se pojavuva sekoga{ koga se pojavuva dvoumewe pome|u mo`nosta na sorabotnikot i rabotnikot i objektivnite naviki. Sekoj sorabotnik i Direktor mora da izbegne se ona {to vetuva ili kompromitira ili se najavuva deka kompromitira negoviot ili nejziniot sud za mesto ili pojavuvawe na mesto na interes i interesot na kompanijata se pojavuva kako votorostepena rabota. Konflikt na interesi se pojavuva i vo slu~aj koga }e se zadr`uva opredelen o~igleden interest, koga se zalo`uva vo nadvore{na rabota, so cel da se obezbedi primi nekoja li~na dobivka ili pak nekakov podarok, od nekoj od dobavuva~ite, kupuva~ite, dogovara~ite, potro{uva~ite, sorabotnicite ili konkurencijata. Konflikt se pojavuva i koga vo vrska so kompanijata firmata se pojavuva opredelena biznis mo`nost koja e primena od pri~ina i mestopolo`ba na opredelena pozicija vo firmata ili vo koja kompanijata ima direkten ili indirekten interes. Ne e prakti~no da se izlistaat site aktivnosti koi mo`at da se pojavat kako situacija konflikt na interesi. Sekako mo`e da stane zbor i za opredeleni grani~ni situacii za koi se javuva potreba od preocenuvawe na sekoja situacija posebno bazirana na osnovnite postulati i informacii. Koga se pojavuva vakva nedoumica Ve molam i ve upatuvam na kontakt so va{iot rakovoditel ili {ef, smenovoditel i sl. Slednite se tipi~ni primeri na situacii od konflikt na interesi i politikata na na{ata firma so respekt Odr`uvawe na vidliv interes vo dobavuva~i, potro{uva~i ili konkurencija Firmata ima za potreba da asociranite na nea ( i nivnite bliski rodnini, imeno sopruzite i familijata koja potesno `ivee vo zaedni~ko doma}instvo) nemaat nekakov sopstven interes vo nivna sopstvenost , niti pak so bilo koj od dobavuva~ite, dogovara~ite, agenciite, potro{uva~ite, ili konkurencijata (ili pak nivnite asocirani) se dodeka kompanijata ne definira deka takov sopstveni~ki interes ne stvara konflikt so nekakva obvrska vo kompanijata. Ovie restrikcii ne se odnesuvaat na sopstvenosta na akcii na nekoja javna kompanija ako ovaa sopstvennost e pomala od 2 % na postoe~kite akcii, akcii na kompanijata. Nadvore{na rabota Plitikata na kompanijata ima potreba od asocirani sorabotnici koi ne rabotat za ili ne doprinesuvaat za biznisot na konkurencijata. Sorabotnicite ne trebaat da se anga`iraat so navikite i da se zalagaat za konkurencijata na drugite kompanii i nivnite sorabotnici. Podaroci i biznis zabava Prifa}aweto na podaroci ili pak zabava so onie koi na{ata kompanija vodi biznis mo`i da vlijae na odlukite ili da sozdava ~uvstvo na obvrska. Isto taka nudeweto na podaroci i zabava mo`i da podigne sli~ni raboti. Za da se obezbedi najvisok mo`en stepen na objektivnost vo sorabotkata so dobavuva~ite, sorabotncite, licencorite, dogovara~ite, potro{uva~ite, konkurencijata ili agentite, i da se izbegne sozdavaweto na nepravilnosti, treba da se dr`i oficijalna distanca odnosno da ne se prifa}aat ili ponuduvaat podaroci ili zabava se dodeka: - e nezagri`uva~ki i ne e ~esto ponuduvan - ne vklu~uva specijalen tretman , kako {to se besplatni uslugi, specijalni popusti diskonti ili drugi opredeleni olesnuvawa - e razumen vo negovata vrednost i pogled i e so dobar vkus - e voobi~aen i e del od tvojata normalna biznis praktika ili pak se ponuduva kako primerok - ne impozinira ili pak kreira pojavuvawe na ~uvstvo za obvrska ni za toj {to dava ni za toj {to prima - nema da kreira ~uvstvo na sorabotnikot ili pak sorabotnicite ili delovni partneri ocena deka so toa se vlijae na nego Treba da bide izvr{ena dobra procenka vo ovaa oblast . Ako ima{ nekakva rabota ili pak osoznae{ za vakva rabota koja ~esto pati se povtoruva od opredleno lice ili vraboten vo dru{tvoto treba da se konsultira{ so tvojot pretpostaven ili pak so administrativno praven sektor. INFORMACII NA DRU[TVOTO ZAPISI I SOPSTVENOST Sopstvenosta na kompanijata vklu~uvajki i informacii, oprema, sredstva, dobavuva~i, pomaga~i i drugi kako i uslugite, lugeto vrabotenite i drugi aspekti mora da bidat koristeni samo za legitimni biznis pri~ini vo interes na kompanijata. Sorabotnicite ne smeat da si zemaat za li~no pravo mo`nostite koi se otkrieni preku koristeweto na sopstvenosta na kompanijata informaciite koi izleguvaat od visinata na tvojata pozicija . Site dokumenti vo kompanijata mora gri`livo da se ~uvaat , i doverlivite podatoci vo kompanijata mora da bidat najvisoko za{titeni. DOVERLIVI INFORMACII VO KOMPANIJATA Za vreme na vrabotuvaweto vo kompanijata sorabotnicite ke nau~at, i vo raboteweto ke se soo~at so doverlivi informacii i opredeleni trgovski tawi kako i itrini pri raboteweto koi se odnesuvaat na operaciite vo kompanijata predlozi za novi biznisi i transakcii (vklu~uvajki i akvizicii i dozvoli) , finansiski sostojbi, proda`bi, proizvodi i dizajni, novi re{enija, patenti. Ovie informacii voop{to ne se poznati nadvor od kompanijata . Vo dopolnenie , ovi informacii se voobi~aeno nepoznati na najgolemiot broj na delovnite sorabotnici na kompanijata . Nekolku primeri od informaciite koi se doverlivi vklu~uvaat finansiski informacii, tro{oci, biznis proekcii , marketing planovi, potro{uva~i, dobavuva~i, dizajnovi (pred pu{taweto vo promet) , liniski planovi, kompozicii, ske~ovi, personalni podatoci i sekoja druga informacija na koja e nazna~eno doverlivo. Zatoa {to ovie informacii imaat su{testvena vrednost vo kompanijata , i site asocirani a osobeno vraotenite ne smeat da gi iznesuvaat ovie doverlivi informacii niti pak nesakano (primer preku razgovori vo restorani, kafani i sl. ) na lica neavtorizirani odnosno lica nadvor od kompanijata. Ovaa obligacija – obvrska prodol`uva i po zavr{uvawe na rabotniot odnos. Vo slu~aj na prestanok na raboten odnos dol`ni ste site informacii kako i opredeleni stvari vo sopstvenost na kompanijata da gi vratite na Dru{tvoto Agroplod AD Resen. Sorabotnicite treba da kontaktiraat so pravniot sektor ako ne se sigurni {to se smeta za doverliva informacija. Vo prodol`enie vo Agroplod postoi delovnik za doverlivi podatoci – delovnik za delovna tajna. Kopija na delovnikot za delovna tajna mo`e da dobiete na va{e pismeno ili usmeno barawe od Administrativno pravniot sektor. Odr`uvawe na knigite za evidencija i zapisi Sekoj sorabotnik mora da odr`uva kompletni biznis zapisi za site operacii na kompanijata. Sprotivno e na politikata na kompanijata , i vo nekoi slu~ai i nezakonski , za sekoj sorabotnik da predizvika Knigite na Dru{tvoto – Kompanijata i zapisi da bidat neuredni i netto~ni vo bilo koj pogled. Nekoi primeri na zabraneti zapisi i nivno ~uvawe vklu~uvaat i napraveni plakawa koi izgledaat deka se izvr{eni na edno lice a istite fakti~ki se isplateni na drugo lice , vospostavuvawe na neavtorizirani smetki, fondovi podnesuvajki tro{oci i smetki koi ne ja otslikuvaat vistinito prirodata na tro{ocite. Site pra{awa vo ovaa oblast treba da bidat naso~eni na kontrolorite vo kompanijata ili licata zadol`eni za kontrola. Nie mora da bideme sigurni deka na{ata kompanija obezbeduva celosen, ~esen i to~en , vremenski i razumliv tek vo site izve{tai i dokumenti popolnet so sigurnost i to~nost vo soglasnost so propisite i etikata , kako i vo javnata komunikacija . Sorabotnicite treba vedna{ da gi informiraat nadle`nite vo kompanijata ili pak pravniot sektor za sekoja pozna~ajna neregularnost koja zagri`uva a se odnesuva na smetkite na kompanijata ili pak e sprotivno na politikata na kompanijata ili pak praktikaa na na{eto finansisko rabotewe. Ova e va`no i upravitelot – rakovoditelot mora da gi informira telata za kontrola i bordot na direktori za sekoja vakva rabota po soznavaweto za istata. MITO , PODMITUVAWE Nie nema da avtorizirame niti pak ke podr`ime bilo kakvo plakawe na sorabotnik ili deloven partner ili pak na treto lice koe po priroda e podmituvawe, podmetnuvawe , ili opolnomo{tuvawe za transakcii (nadvor od redovnoto biznis rabotewe ) za obezbeduvawe na poseben tretman za kompanijata ili nejzinite sorabotnici. Podarocite ili pak uplakawata ne smeat da bidat ponuduvani ili davani bez znaewe na kompanijata na pretstavnici na vlada, vladini tela, politi~ki partii ili kandidati za javni kacelarii vo Makedonija ili pak nadvor. Vakvi plakawa mo`at da dojdat vo knflikt i da pretstavuvaat prekr{ok na zakonodavstvoto i da impliciraat kazni ili pak druga kazna. Za opredeleni nominalni plakawa, podaroci ili pak privilegii na administrativni rabotnici koi ne bi predizvikale diskreditirawe mora prethodno da bidat odobreni od sektorot za pravni raboti so cel da se obezbedi sigurnost deka istoto e dozvoleno. Koristewe i pretstavuvawe na imeto AGROPLOD ili AGROPLOD AD RESEN Vrednosta na imeto Agroplod kako marka, kako ime kako za{titen znak e rezultat na povekegodi{na naporna i kreativna rabota. Za da se za{titi ovaj aspekt nie mora da go koristime na{iot za{titen znak samo za avtorizirani od Kompanijata Biznisi i nikoga{ da ne go povrzuvame so personalni – li~ni interesi. Nekoj mo`e da Ve povika ili pak da pobara informacii koi se odnesuvaat na kompanijata. Nieden vraboten ne treba pod nikakvi okolnosti da bide izla`an niti pak da dava informacii i da se javi kako pretstavnik na firmata i da dava odgovori na VESTI, MEDIUMI, finansiski analiti~ari ili pak drugi na sli~en na~in zainteresirani lica . Sorabotnicite , vrabotenite i delovnite partneri ne treba da davaat intervjua ili pak da plasiraat informacii ili pak statisti~ki ili drugi pe~ateni materijali od bilo kakov vid nadvor. Ako bide{ zapra{an za vakva informacija treba politi~ki i kulturno da gi upati{ site pobaruvawa kako i zainteresirani lica na kompetenti lica za pretstavuvawe vo Javnost, ili pak na marketing slu`bata na Agroplod AD Resen. SISTEMI NA KOMPANIJATA : Elektronski mediumi i uslugi Sistemot za podr{ka na firmata – kompanijata vklu~uvajki kompjuterski sistemi, elektronskata po{ta na firmata, telefonite, glasovna po{ta, faks ma{inite, internet uslugite, tablite za informacii, internet pristapot , pripagaat na firmata a ne na sorabotnicite i vrabotenite. Koristeweto na ovie sistemi za personalni odnosno li~ni pri~ini vo bilo koja situacija e nesoodvetno ekcesivno i neavtorizirano i e sprotivno na delovnata politika na firmata. Go zadr`uvame pravoto da gi nadgeduvame i kontrolirame sekoj vraboten i sorabotnik za koristeweto na sistemite , vklu~uvajki elektronska po{ta i internet kako i mre`noto koristewe. Treba da bidete svesni za vakvoto nadgleduvawe. Koristewe na kompjuterskite sistemi za pravewe i spu{tawe ili pak preprakawe na navredliv, voznemiruva~ki, {teten, nepristoen, zakanuva~ki, napaga~ki zabele{ki na drugi luge ili grupi e zabraneto. Ova mo`e da vklu~uva ,,sme{ni poraki,, . Vo dopolnenie spu{tawe , prenesuvawe , ili kreirawe preku internet ili na drug na~in , materijal koe e navredliv ili pak nezakonski karakteriziran kako seks, seksualna orientacija od nacionalno poteklo e strogo zabraneto. Isto taka u~estvo vo internet ,,~at sobi ,, duri i za vreme na nerabotni ~asovi vo sekoj slu~aj koj mo`e nekako negativno da vlijae ili pak da ja prika`e firmata ili pak da bide iskoristeno kako prakawe na nedozvolena informacija za firmata e zabraneto. Vo dopolnenie ne smee{ da spu{ta{ na kompjuter na firmata bilo kakov softver, ili pak igri i sl. koj ne e obezbeden od strana na firmata niti pak daden na koristewe od firmata. PRIVATNOST NA LI^NI PODATOCI Zapisi koi {to sodr`at li~ni informacii za vraboteni, delovni partneri, sorabotnici , potro{uva~i, nabavuva~i mora da bidat dr`ani kako doverlivi. Pristapot do vakvi podatoci e ograni~en osven na onie lica koi imaat za potreba da gi koristat ovie informacii vo nivnoto rabotewe i nadle`nosti. Ova u{te poveke e za{titeno i so zakon za li~ni podatoci i za davawe na istite ima opredelena postapka. KORPORATIVNI MO@NOSTI Na site sorabotnici im se zabraneti za zemawe za niv li~no mo`nostite koi {to se otkrieni preku koristewe na sopstvenosta na firmata, informacii koi im se dostapni ili pak poziciite. Nieden sorabotnik ne smee da ja koristi sopstvenosta na firmata, informaciite, ili pak pozicijata za nepravilna li~na dobivka, i nieden vraboten ne smee da konkurira so firmata ni direktno ni indirektno. Sekoj sorabotnik dol`i obvrska na firmata da mu dade prednost na firmata za legitimniot interes na firmata koga vakva mo`nost ke se pojavi. ODNESUVAWE NA RABOTNO MESTO Nie sme dol`ni da obezbedime , sigurna, bezbedna i tolerantna rabotna okolina, oslobodena od diskriminacija i voznemiruvawe od sekakov vid. Kako sorabotnik na Agroplod se o~ekuva od tebe da se odnesuva{ prema drugite so istiot respekt, sorabotka i dignitet koj go posakuva{ za sebe. Nikakva diskriminacija ili pak voznemiruvawe na bilo koj sorabotnik nema da bide tolerirano. EDNAKVA MO@NOST I AFIRMATIVNA AKCIJA Sme obvrzani da afirmativno obezbeduvame ednakvo vrabotuvawe do site sorabotnici i kvalificirani aplikanti, bez ogledna rasna, nacionalna, verska, poteklo, religiska, seksualna, bra~en status, starost, seksualna orientacija , zakonski ograni~ena fizi~ka ili mentalna spre~enost ili pak drugi pre~ki koi ne se odnesuvaat na zakonski zabrani za rabotewe. Na{ata politika na ednakvi mo`nosti vlijae na site rabotni praktiki, vklu~uvajki no ne ograni~uvajki , anga`irawe na novo vraboteni lica , rabotni iskustva, treninzi , dobivki, promocii, transferi, isklu~uvawa i socijalni i rekreativni programi. Odlukite od rabotni odnosi mora da bidat bazirani na barawata na rabotno mesto i na individualnite kvalifikacii. SEKSUALNI I DRUGI NA RABOTNO MESTO VOZNEMIRUVAWA Nema da bidat tolerirani voznemiruvawata na rabotno mesto vo bilo koja forma ili naviki vklu~uvajki, bez ograni~uvawe , seksualni voznemiruvawa. Nie veruvame deka sorabotnicite treba da koristat rabotna okolina koja e oslobodena od diskriminacija, voznemiruvawe. Ova se odnesuva na site vraboteni, delovni sorabotnici, aplikanti, dobavuva~i, potro{uva~i, turisti, dogovara~i, posetiteli i gosti. Voznemiruvaweto na rabotno mesto vo govorno ili fizi~ko odnesuvawe koe nerazumno vlijae so drug sorabotnik, se odnesuva napaga~ki , nerazumno, netolerantno, navredluvo, ili pak vlijae na na~in {to i gi namaluva mo`nostite za vrabotenite. Ova vklu~uva i odnesuvawe preku email i internet kako i mre`no . Seksualnoto voznemiruvawe e navika od seksualna priroda koja ne e dobredojdena od druga li~nost , sprotivna e na moralot, sozdava neprijatnost, napaga~ko odnesuvawe, nesigurna okolina, ili pak na drug na~in vlijae na vrabotenite, mo`nostite ja naru{uva komunikacijata ili pak interferira so rabotnata efektivnost. Ovaa politika se odnesuva na site funcii vo firmata i na celoto rabotno vreme kako i na site rabotni mesta kade i vrabotenite, delovnite sorabotnicite rabotat i funkcioniraat vo so kompanijata povrzani aktivnosti ili pak e pobarano od kompanijata da bidat prisutni. Firmata ke gi istra`uva site poplaki i kade soodvetni korektivni merki ke bidat prezemani soodvetni. Sekoj sorabotnik koj veruva deka toj ili taa e predmet na seksualno voznemiruvawe treba itno da go informira rakovoditelot . Sekoj vraboten vo kompanijata koj e vklu~en vo seksualno voznemiruvawe go kr{i direktno kodeksot a so toa i politikata na kompanijata.
Sekoj sorabotnik mora da gi razgleda i strogo da se pridr`uva so politikata na kompanijata i da pridonesuva kon rabotna okolina oslobodena od bilo kakva forma na seksualno voznemiruvawe .
NASILSTVO NA RABOTNO MESTO
Sigurnosta i bezbednosta na na{ite sorabotnici e od golemo zna~ewe. Zakanite , zakanuva~kite naviki ili pak akti na nasilstvo naso~eni sprema delovnite sorabotnicite, vrabotenite, posetitelite, gostite ili pak drugi odnosno sekoj na sopstvenosta na firmata ili pak za vreme na pretstavuvawe na firmata nema da bide tolerirano. Prekr{uvaweto na ovaa politika ke dovede ne samo do disciplinska merka , koja {to mo`e da vklu~i razre{uvawe i prestanok na rabotniot odnos isto taka i priveduvawe i kaznuvawe od strana na Ovlasteni Slu`beni Lica. Sekoj sorabotnik koj se anga`ira vo vakvo odnesuvawe ke bide otstranet i ke mu bidat odzemeni site ovlastuvawa i ke mu bide eventualno dozvoleno vrakawe samo dokolku rezultatite od drugite postapki e oglasen kako nevin . Za politikata na firmata vo ovaa oblast kontaktirajte ja ~uvarskata slu`ba.
VLADINI I KONTROLNI ISTRAGI I PRAVNI AKTIVNOSTI I POSTAPKI
Politikata na kompanijata e da soorabotuva vo celost so site vladini i kontrolni istragi ili pak proverki i drugi pravni aktivnosti i postapuvawa. Ako bilo koj od sorabotnicite veruva deka sekoi od ovie aktivnosti , istragi, povredi veke se otpo~nati , toj ili taa vedna{ treba da komunicira so administrativno pravniot sektor . Soodvetno spravuvawe so ovie problematiki e va`no na site nas kako {to pravnite regulativi za na{iot biznis mo`at da dovedat do krivi~ni ili pak graganski penali koi {to mo`at da se odrazat na individualci koi {to go kr{at pravoto kako i na {teta na firmata.
Sorabotnik odnosno vraboten ne smee , pod bilo kakvi okolnosti da uni{tuva ili pak da prikriva dokumenti od firmata vo tekot na postapka , istraga, akcija, postapuvawe niti pak na barawe na ovie dokumenti od strana od vladina ili agencija za kontrola ili pak drugi ovlasteni lica , sud ili pak u~esnik vo odredena postapka duri i ako opredelena politika mo`e da go dozvoli uni{tuvaweto na vakvi dokumenti. Vo dopolnenie delovnite sorabotnicite, vrabotenite ne treba da la`at ili pak da davaat izjavi koi mo`at da dovedat vo zabluda ili pak da predizvikaat pogre{na pretstava ili pak da napravat odnosno predizvikaat drugi sorabotnici ili pak onevozmo`at drugi sorabotnici da bidat vo nemo`nost da obezbedat informacija ili pak da obezbedat pogre{na informacija vo vrska so istraga, povreda akcija ili postapka. Site pra{awa koi se odnesuvaat na sopstvenost uni{tuvawe na podatoci ili pak nedostatok na dokumenti treba da bidat upateni na administrativno pravniot sektor. FER SORABOTKA Nie se zalagame da se spravime so na{ata konkurencija fer i ~esno . Nie se zalagame na{ite komparativni prednosti preku superiornata sposobnost i zaradi povisokite kvaliteti da sme podobri, nikoga{ so neeti~ki ili nelegalni biznis praktiki. Kradewe na opredeleni informacii, koristewe na trgovski tajni bez znaewe na nivnite sopstvenici ili pak koristewe na delovni tajni prezemeni od minati ili idni vraboteni prezemeni od drugi kompanii e zabraneto. Sekoj sorabotnik treba da gi po~ituva pravata i da se odnesuva fer i ~esno so potro{uva~ite na kompanijata, dobavuva~ite, konkurencijata , sorabotnicite i delovnite partneri. Nieden sorabotnik ne treba da ne treba da prima ne~esni raboti nefer postapuvawe zloupotrebuvawe od bilo koj preku manipulacija, povreda, izdavawe na doverlivi informacii, pogre{no pretstavuvawe ili pak bilo koi drugi ne~esni i nefer niti neeti~ni praktiki. Site odnesuvawa i sorabotki kako i sklu~uvawa morat da bidat so odnesuvawe vo duhot i slovoto na zakonot.
SOGLASNOST SO ZAKONOT
Sekoj sorabotnik mora da vnimava i da se usoglasi so duhot i celoto pravo i pravilata koi se odnesuvaat na dejnostite na rabotewe na firmata. Ova zna~i ne samo da se bide obvrzan na pravoto , no isto taka da izbegnuva aktivnosti koi se ~inat nepravilni. Nie i sekoj od nas sme odgovorni za toa {to go znaeme po pravoto koe e primenlivo a se odnesuva na na{atat rabota . Slednite dolu potencirani oblasti vlijaat na na{iot biznis seriozno.
VA@NI PRAVILA I OBI^AI
Site dobra i stvari koi se vnesuvaat vo R. Makedonija morat da bidat carineti, i vo najgolemiot broj slu~aevi mora da bide platena carina. Iznosot na carinite e baziran soglasno klasifikacijata i koli~inata na dobrata. Istoto se odnesuva i za drugite dr`avi niz svetot vo koi nie gi plasirame na{ite proizvodi . Vo dopolnenie e mnogu bitno toa {to proizvodite vo dr`avite i potekloto mora da bidat jasno nazna~eni na site dokumenti. Po`elno e naznakata primer za Evropskite dr`avi da bide na 12 jazici odnosno soglasno standardot za nazna~uvawe vo EU.
Site dokumenti koi se odnesuvaat na proizvodot , vklu~uvajki poteklo na proizvodot, mora da bidat vistinite precizni i to~no i sredeni. Site informacii podneseni d carinata ili carinska slu`ba ili carinski agent ili pak lice anga`irano da sorabotuva vo uvoz ili izvoz moraat da bidat vistinite i to~ni.
Ako ste anga`irani vo uvoz na proizvodi, mora da ja imate predvid politikata na kompanijata za izvoz uvoz i carinewe.
GLOBALNI IZVORI I ^OVEKOVI PRAVA
Na{ata kompanija e naso~ena da proizveduva visoko kvalitetni proizvodi so atraktivni ceni za na{ite potro{uva~i. Vo na{ite izvorni napori, nie mora da go sledime pismoto i duhot na zakonot za seto primenlivo pravo i odr`uvawe na visok standard na biznis etika i vo soglasnost so ~ovekovite prava. U{te poveke , nie mora da barame zvu~na biznis etika od na{iot dogovara~i, dobavuva~i i odobruva~i. Site od na{ite dogovara~i i dobavuva~i kako i site na{i sorabtnici i delovni partneri kako i site nivni delovni partneri i dobavuva~i mora da se vo tek so primenlivoto pravo na nivnite dr`avi , vklu~uvajki i pravoto koe se odnesuva na vrabotuvawe, trudot na decata, diskriminacijat , okolinata , bezbednosta nivna kako i drugite srodni oblasti. Na{ite dogovara~i , dobavuva~i i drugite sorabotnici moraat da se vo soglasnost so primenlivoto pravo vo R. Makedonija i drugite dr`avi osobeno ona koe se odnesuva na uvozot na proizvodi , vklu~uvajki poteklo na proizvodite , ozna~uvawe i fabri~ko proizvodno testirawe. Ako lokalnata ili industriskata praktika gi preminuva lokalnite pravni pobaruvawa , povisokiot standard zadol`itelno se primenuva.
Na{ite standardi na anga`irawe se postaveni kako standardi koi se sledat od site na{i dogovara~i, dobavuva~i i sorabotnici. Za pra{awa od ovaa oblast kontaktirajte ja personalnata slu`ba.
ANTITRUST I KOMPETITIVNO PRAVO
Antitrust i kompetativnoto pravo ima za cel da za{tituva od vigorozni , otvorena i fer konkurencija od kolizivna i antikonkurentska sostojba. Ova pravo vlijae na toa kako nie se odnesuvame so na{ite potro{uva~i, konkurencija i dobavuva~i so ograni~uvawe na biznis praktikite koi{to imaat anti natprevaruva~ko vlijanie , vklu~uvajki fiksirawe na cenite, diskriminatorska cenovna politika i razbirawe pomegu natprevaruva~ite- konkurencijata. Nie gi po~ituvame pravata na na{ite potro{uva~i, konkurencija i dobavuva~i, i nie mora da bideme fer i ~esni vo na{eto odnesuvawe sprema niv. Na{ata politika e vo soglasnost so primenlivoto antitrust i konkurencisko pravo. Pravoto e kompleksno , i treba da se kontaktira so administrativno pravniot sektor so pra{awa od ovaa oblast. Slednite se klu~ni pra{awa za koi treba da se vodi smetka : ODNESUVAWE I RELACII SO POTRO[UVA^I - na{ite potro{uva~i- distributeri se slobodni da gi opredeluvaat cenite i da vlijaat na niv so nivni predlozi od pri~ina {to tie gi prodavaat na{ite proizvodi. Nie mo`eme , vo sekoj slu~aj da opredeluvame i proda`ni ceni i diskonti kako i dinamikata na nivno naplatuvawe. Voglavno ne mo`eme da prodavame ist proizvod na sli~no situirani potro{uva~i – distributeri po razli~ni ceni, osven isklu~ocite od ova pravilo koe se primenuva vo strogo opredeleni okolnosti. Dodeka sme nie slobodni da re{avame na kogo da se prodavaat proizvodite , nie ne treba da selektirame ili isklu~uvame potro{uva~i bazirani na soglasnost i razbirawe so treti lica i strani . Za delovnata politika vo ovaa oblast kontaktirajte ja marketing slu`bata i distribucijata. ODNESUVAWE I RELACII SO KONKURENCIJA Nie ne treba da zavleguvame vo spogodbi za razbirawe i sorabotka so bilo koj od na{ata konkurencija so respekt kon ceni, alocirawe na pazari i teritorii , uslovi na proda`ba , ili pak bojkotirawe na bilo koj dobavuva~ ili potro{uva~ distributer. Da se izbegne ako ima i mo`nost da postoi nekakva spogodba za razbirawe i soglasnost za opredelen na~in na razbirawe , nie treba da izbegneme delewe na informacii, vklu~uvajki i ceni, diskonti, ili tro{oci, so na{ata konkurencija. ODNESUVAWE I RELACII SO DOBAVUVA^I Na{ata politika e da se selektira i nagraduva biznisot baziran na kvalitet, cena, usluga , relijabilnost i finansiska i eti~ka odgovornost . i Megu drugoto ke treba da pregovarame soglasno najdobrite pravila da se izbegnuvaat i da ne se prifakaat cenite ili pak uslovite od na{i dobavuva~i za koi veruvame deka ni obezbeduvaat preku kr{ewe na antitrust pozitivnoto pravo proizvodi, surovini ili poluproizvodi . VNATRE[NA RAZMENA I KOMUNIKACIJA SO OBVRZNICI PROFESIONALCI I AKCIONERI Mnogu od nas imaat pristap do informacii koi se odnesuvaat na firmata i stranki a se doverlivi . Se zabranuva na sekoe lice od kupuvawe i prodavawe na akcii od firmata koga poseduva materijal, ne publikuvana informacija za firmata. Isto taka nelegalno e da se davaat informacii na lica. Informaciite se materijal koj mo`e da bide mnogu biten i va`en za investorite vo praveweto na investicioni vlo`uvawa i odluki. Sekoj sorabotnik mora da se vodi od slednive napatstvija
Vo dopolnenie nieden sorabotnik ne treba da deli informacii so firma ili brokerska kuka ili analiti~ari ili pak opreden sopstvenik na akcii. Za da se izbegnat ovie raboti , site informacii treba da bidat naso~eni kon odborot na direktori. Barawata od mediumi ili pres centri treba da bidat upateni na lica opredeleni za relacii so javnost, ili marketing slu`ba. Treba da se razgleda politikata na kompanijata na vnatre{nite informacii, razmena so akciite na kompanijata i sl. Za poveke pra{awa kontaktirajte so sektorot za pravni raboti. PLAKAWA NA VLADINI PRETSTAVNICI: NADVORE[NA KORUPTIVNA PRAKTIKA Sprotivno e na politikata na kompanijata, i vo najgolem broj slu~ai nelegalno , da se nudat plakawa ili podaroci na pretstavnici na RM, vlada , dr`avni slu`benici i sl. Sorabotnicite koi rabotat nadvor od Makedonija treba da bidat svesni za nadvore{niot akt za korupcija . Ovoj akt zabranuva plakawa na stranski pretstavnici, politi~ki partii ili pak kandidati za javni kancelarii ili pak na mesto kade {to mo`e da se vlijae na procesot za nosewe odluki . Na{ata politika e jasna: ne treba da bidat vr{eni plakawa ili pak da bidat davani podaroci , direktno i indirektno preku treti strani , na vladini pretstavnici, politi~ki partii ili pak kandidati za javni ovlastuvawa vo R.Makedonija ili pak nadvor. Nadvore{nata praktika za korupcija ista taka pobaruva kompanijata i site koi se anga`irani da sostavuvaat i odr`uvaat precizni i to~ni kako i kompletni knigi , zapisi i smetki i odr`uvawe na vnatre{en sistem na kontrola na smetki . Za poveke podatoci kontaktirajte so pravniot sektor vo Agroplod AD Resen . INTELEKTUALNA SOPSTVENOST : AVTORSTVO, ZA[TITNA MARKA I PATENTI Na{ata kompanija e aktivna vo naporite za za{tita na na{ite patenti, marka i brend . Nie isto taka treba da bideme vnimatelni da ne se prekr{uvaat vakvite prava na drugi kompanii. Site za{titni marki , koi se za vakva namena vklu~uvaat ime, logo, ime na proizvod, broj ili znak, treba da bidat prethodno razgledani si pravniot sektor pred da bidat upotrebuvani. Nie isto taka treba da bideme vnimatelni da ne se kopiraat dizajni ili pak da se koristat patenti sopstvenost ili pak razvivani od drugi. Dodeka mo`eme da bideme inspirirani od dizajnot na drugite , nie ne smeeme da gi kopirame ovie dizajni. Problemite se pojavuvaat vo situacija koga elementite na originalnite dizjanovi se koristat vo na{iot dizajn. U{te edna{ kontaktirajte so pravniot sektor koga ste vo nedoumica. Na sorabotnicite mu e isto taka zabraneto da pravat neavtorizirani kopii od knigi, magazini, vidoesnimki, vesnici ili pak softverski programi, zatoa {to vakvite kopii mo`at da gi prekr{at avtorskite prava na treti lica. Za pra{awa od navedenata oblast kontaktirajte go pravniot sektor. POLITI^KI AKTIVNOSTI I DONACII Kompanijata te ohrabruva da bide{ involviran vo politi~ki proces, da bide{ informiran za bitni raboti i da glasa{. Ne bi bilo dobro i ne e dozvoleno da sorabotnicite i vrabotenite da tro{at pari , da pravat kompenzacii na ime na kompanijata istoto e zabraneto . Sorabotnicite ne smeat da se vklu~uvaat vo politi~ki aktivnosti za vreme na rabotnoto vreme ili pak da gi koristat resursite za vakvi aktivnosti bez prethodno odobruvawe od Odborot na Direktori . Nieden vraboten i sorabotnik ne smee da gi koristi sredstvata na politi~ki kandidati bez prethodno odobruvawe od Odborot na Direktori . Ova se odnesuva kako vo RM taka i nadvor . Istoto vklu~uva direktna i indirektna podr{ka. Kako kompanija , i kako silna firma ponekoga{ e vo interes da se zazeme pozicija vo politikata. Ova mo`e da se pojavi na bilo koj level vladata i mo`e da zafaka inicijativi, predlozi i amandmani na zakoni na zakoni koi se vo procedura i sl. Prethodno mora da bide dobieno odobrenie od Odborot na Direktori pred fondovi ili resursi da bidat alocirani za ovaa namena. ZDRAVJE, BEZBEDNOST I OKOLINA Na{ata kompanija e naso~ena kon za{tita na zdravjeto i bezbednosta za na{ite sorabotnici i kon za{tita na okolinata. Nie se zalagame za kontinuirano razvivawe na ovie oblasti i naso~eni sme kon obezbeduvawe na zdrava, bezbedna i ~ista `ivotna okolina so pravila za unapreduvawe na istata. OD site sorabotnici i vraboteni se o~ekuva da gi razbiraat i razvivaat zdravjeto, bezbednosta i okolinata kako i regulativata za istite naso~uvajki gi nivnite biznis aktivnosti. Sorabotnicite se isto taka odgovorni za poznavawe i operacionalizirawe na politikite za zdravstvena za{tita, bezbednost i zdrava `ivotna okolina a koi se razvivaat preku nivnoto rabotewe. Ako imate pra{awa od ovie oblasti ili pak dopolnitelni naapstvija predlozi ili napastvija kontaktirajte so slu`bite. MARKETING, REKLAMA I OZNA^UVAWE NA PROIZVODI Site od na{ite marketing aktivnosti, reklamni ozna~uvawa na proizvodi mora da bidat vistiniti. Ako na{ata kopmanija tvrdi za nekoj proizvod , nie mora da bideme spremni i toa da go doka`eme odnosno potvrdime. Nie isto taka treba to~no da gi ozna~uvame proizvodite so po~ituvawe na fabri~kite sodr`ini i poteklo na proizvodite. Nie treba da bideme sigurni da gi ispolnime site standardi za ozna~uvawe na dr`avite vo koi izvezuvame i kade {to ke bidat na{ite proiuzvodi prodavani. ANTI BOJKOT ZAKONODAVSTVO Soglasno biznis praktikata na sprotivno e na politikata na kompanijata da istapuva i da organizira bojkot na dr`avi koi se prijatelski nastroeni kon RM , vklu~uvajki i bojkotirawe na biznisi koi se locirani vo tie dr`avi .
|